13 Mayıs 2025
DERYA SİNAN
Nâzım Okuyan Çocuk adını verdiği şiir kitabıyla edebiyat dünyasına giren Yalın Gündüz, Cumhuriyet Kitapları tarafından Ağustos 2024’te yayımlanan Hayal Sigortacısı’yla okurunu bu kez öykülerle selamlıyor. Kitap-lık, Notos, Ecinniler, Edebiyatist, Ünlem dergilerinde 2003-2024 yılları arasında yayımlanan sekiz öyküsünün yanı sıra kitapta ilk kez yayımlanan üç öyküye de yer veriliyor.
Kitapta öne çıkan iki öyküden biri, kitaba adını da veren Hayal Sigortacı’sı. “Buyurun hanımefendi, size nasıl yardımcı olabilirim?” diye başlayan öyküde, bir gazeteye verilen “her türlü hayalin sigortalanabildiği” ilanı üzerine ilgili telefon numarasını arayan bir kadına yönelik “vaatler”le karşılaşıyoruz. “Hayallerimizin gerçekleşmeyeceği korkusunu yaşamamak, mutluluğa endeksli poliçelerle rüyalarımızın güvence altına alınması” kuşkusuz akıl çelici vaatler. Elbette bu beraberinde “aylık ödenecek sigorta primleri”ni getirecektir.
“Her çeşit hayale yönelik ürün” söylemi, kişilerin hayalleri üzerine okurunu düşündürüyor. “Mutlu bir yuva kurmak” en çok rağbet gören üründür. “Çocukluğunuzdan beri gerçekleşmesini istediğiniz büyük hayal”, arayan hanımefendinin yanıtları doğrultusunda “sanat”, “ünlü bir ressam olmak” diye sürdürüldüğünde Van Gogh gibi öldükten sonra ünlü olan ressamlar hatırlatılarak sürenin kendi yaşam süresiyle sınırlı tutulmamasına dikkat edilmesi gerekiyor. Diğer önemli nokta ise “ne kadar ünlü olmak” istendiğidir. Bu arada eklenen her ayrıntının sigorta primlerini yükselteceği unutulmamalıdır. “İmkansız diye bir şey yoktur”a karşısındaki kişiyi inandırmaya çalışan görevli, kapitalist düzenin temsilcisi olarak “ödenecek primle hayalleri” eşleştirmeye çalışıyor. Bu durumda bize/okura “Hayallerimizi bile yitireceğimiz bir dünyaya doğru doludizgin koşuyor olmayalım?” diye kara kara düşünmek kalıyor.
“Bu tür gerçek dışı ilanlara yanıt veren kadınlardır ya da erkekler değil, kadınlar için hayalleri daha önemlidir” biçiminde öznel yargılara yol açabileceği düşünülürse öykünün “Buyurun hanımefendi…” biçiminde cinsiyet ayrımı belirten bir seslenme yerine “Buyurun efendim…” diye cinsiyetsiz bir söylemle başlaması gerektiğinin altını çizmek yerinde olacaktır.
B ve S olarak yalnızca baş harfleriyle belirtilen iki kişinin konuşması biçiminde ilerleyen Sorgu adlı öykü, B’nin “Neden burada olduğunu biliyor musun?” sorusuyla başlıyor. Adresine gönderilen kredi kartları merkezinden beklendiğine ilişkin yazıyı önemsemediği için merkeze gitmeyen S, iki memurla evinden alınarak karakola getirilmiştir. Seksen beş yıldır dolaşımda olan kredi kartlarının kâr oranlarını, yeterince tüketim yapmayan “hasta kart” sahipleri düşürmektedir. “S” de onlardan biri olarak sorgulanmaktadır. “Tüketmeme hastalığı”ndan arınmalı ve iyileşmelidir. “Adı sanı duyulmamış markaları satın alarak reklamlara yatırılan onca paranın ve harcanan zamanın boşa gitmesi”ne yol açmak da “S”nin iyileştirilmesi gereken hastalıklarından biridir. Kapitalist düzen insana “Dünyaya bir kere arzulamak ve gerçekleştirmek için geliyorsun” diyerek tükettikçe mutlu olacağı düşüncesini aşılarken buna direnen “S”lerden biri mi olacağı ya da “tüketmenin keyfi”ne mi kapılacağı ise bize/okura kalıyor.
Eleştiri ve mizahla harmanlayarak okuruna sunduğu öykülerin ardından Yalın Gündüz, kitabın sonunda okuruna şöyle sesleniyor: “Benimle karşılaşanlar da kendi metinlerinde yaşamlarını gözden geçirsin isterim; neredeyim, nerede duruyorum, yol beni nereye götürecek?” (s. 71)
Söz okurda.
.
Yalın Gündüz, Ankara’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini TED Ankara Kolej’nde tamamladıktan sonra ODTÜ’de Endüstri Mühendisliği eğitimi aldı.
TRT’nin 2006’da açtığı öykü yarışmasında “Sorgu” adlı öyküsü yayımlanmaya değer görülerek Evinde Yabancı adlı seçkide yer aldı. Ayrıca söz konusu öyküler, tiyatro sanatçıları tarafından Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda seslendirildi.
İlk şiir kitabı Nâzım Okuyan Çocuk 2022 yılında yayımlandı.
Doktora eğitimi sonrası bulunduğu Frankfurt’ta yaşıyor ve Alman Merkez Bankasında ekonomist olarak görev yapıyor.
.